ЛИГНИН НЕГІЗІНДЕГІ ЖАСЫЛ МҰНАЙ КӘСІПШІЛІГІ ХИМИКАТТАРЫ БОЙЫНША ӘЛЕМДІК ҒЫЛЫМИ ҮРДІСТЕР: SCOPUS ДЕРЕКТЕРІ НЕГІЗІНДЕГІ БИБЛИОМЕТРИЯЛЫҚ ШОЛУ
Анотація
Лигнин – тұрақты экологиялық қолданулар мен жасыл мұнай кәсіпшілігі химикаттарын әзірлеуде үлкен әлеуетке ие жаңартылатын әрі биологиялық ыдырайтын биополимер. Экологиялық мәселелердің күшеюі және айналымдық биоэкономикаға көшу лигнин негізіндегі материалдарға деген қызығушылықтың артуына ықпал етті. Мұндай материалдар бұрғылау сұйықтықтарына арналған қоспалар, мұнай өндіруді арттыру жүйелері, беттік-белсенді заттар, коррозия ингибиторлары, адсорбциялық жүйелер және ағынды суларды тазарту сияқты салаларда кеңінен зерттелуде. Бұл зерттеуде 2015–2026 жылдар аралығындағы лигнин негізіндегі материалдар мен жасыл мұнай кәсіпшілігі химикаттары бойынша әлемдік ғылыми үрдістерге Scopus дерекқоры негізінде библиометриялық шолу жүргізілді. Библиографиялық деректер VOSviewer бағдарламасы арқылы талданып, кілт сөздердің бірге кездесу жиілігі, авторлық ынтымақтастық, халықаралық ғылыми байланыстар, уақыт бойынша даму динамикасы және негізгі зерттеу бағыттары бағаланды. Нәтижелер жарияланымдар санының айтарлықтай өскенін көрсетті. Лигнин, биомасса, целлюлоза, гидролиз, беттік-белсенді заттар және биомұнай өңдеу технологиялары негізгі ғылыми тақырыптар ретінде анықталды. Қытай мен АҚШ ең белсенді ғылыми орталықтар болып табылса, соңғы жылдары зерттеулер тұрақты материалдарға, қоршаған ортаны қалпына келтіру технологияларына және экологиялық тұрғыдан қауіпсіз өнеркәсіптік шешімдерге көбірек бағытталғаны байқалды.
