ҚАРАТОМАР ЖӘНЕ ЖОҒАРҒЫ ТОБЫЛ СУ ҚОЙМАЛАРЫНДАҒЫ 2017-2024 ЖЫЛДАР АРАЛЫҒЫНДАҒЫ ОТТЕГІ РЕЖИМІНІҢ ДЕНГЕЙІН МОНИТОРИНГІЛЕУ

Алия Ысқақ; Карина Казбекова; Аружан Нурсеитова; Севара Дарибаева

doi:10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.100(4).194

Алия Ысқақ «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
Карина Казбекова «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
Аружан Нурсеитова «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
Севара Дарибаева «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

DOI: https://doi.org/10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.100(4).194

Ключові слова: Қаратомар су қоймасы, Жоғарғы Тобыл су қоймасы, санитарлық-экологиялық жағдайы, су сапасы, оттегі режимі, еріген оттегі, ОБТ, су pН, экологиялық мониторинг, су сапасының класстары

Анотація

Мақалада Қазақстан Республикасының Қостанай облысының аумағында орналасқан Қаратомар және Жоғарғы Тобыл су қоймаларының санитарлық-экологиялық жағдайын зерттеу нәтижелері келтірілген. Су организмдерінің тіршілік әрекетіне және өзін-өзі тазарту процестеріне әсер ететін су сапасының негізгі көрсеткіштерінің бірі ретінде оттегі режимін талдауға баса назар аударылады. Зерттеу 2017-2024 жылдар аралығындағы судың температурасы, сутегі көрсеткіші, еріген оттегінің мөлшері және оттегінің биохимиялық тұтынуы туралы деректерді зерттеді. Сынамаларды іріктеу және зертханалық талдау қолданыстағы нормативтік әдістемелерді сақтай отырып жүргізілді. Нәтижелер екі су қоймасының суы су объектілерін жіктеудің бірыңғай жүйесі бойынша сапаның I–III кластарына сәйкес келетінін көрсетті, ең үлкен өзгергіштік оттегінің биохимиялық тұтынуымен көрінеді. Зерттеу параметрлердің маусымдық және жылдық ауытқуларын анықтады және аймақтың су экожүйелерінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін тұрақты бақылаудың өзектілігін растады.

Біографії авторів

Алия Ысқақ, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

ауыл-шаруашылық ғылымдарының кандидаты, қолданбалы биотехнологиялық ғылыми-зерттеу институтының директоры

Карина Казбекова, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

«7M01503 Химия» БББ педагогика ғылымдарының магистрі

Аружан Нурсеитова, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

«7M05201 Геоэкология және табиғатты пайдалануды басқару» БББ магистрантура білім алушысы

Севара Дарибаева, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

жаратылыстану ғылымдарының магистрі, жаратылыстану-ғылыми пәндер кафедрасының аға оқытушысы