АВТОКӨЛІКТЕРДІҢ ШЫҒАРЫЛҒАН ГАЗДАРЫНЫҢ АДАМ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ӘСЕРІ

Жумагалиев И.К., Махамбетов М.Ж., Шапалов Ш.К., Кенесарина К.Х.

doi:10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.100(4).193

Жумагалиев И.К., Махамбетов М.Ж., Шапалов Ш.К., Кенесарина К.Х. Западно Казахстанский инновационно-технологический университет

DOI: https://doi.org/10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.100(4).193

Ключові слова: Кілт сөздер: автомобиль көлігі; шығарылған газдар; ауаның ластануы; денсаулық; азот оксидтері; қалқымалы бөлшектер; онкология.

Анотація

Бұл мақалада шығарылған заттардың адам денсаулығына әсері қарастырылады. Көлік шығарындыларының құрамындағы негізгі улы заттарға ерекше назар аударылады: азот оксидтері, көміртегі тотығы, күкірт диоксиді, күйе бөлшектері және жеңіл органикалық қосылыстар. Мақалада ауаның ластану деңгейі мен тыныс алу жолдары ауруларының, жүрек-қан тамырлары ауруларының және онкологиялық аурулардың дамуы арасындағы байланысты растайтын зерттеулердің нәтижелері берілген. Бұл мақала қала тұрғындары үшін шығарылған газдар мәселесі қаншалықты қауіпті екенін түсінуге көмектеседі. Шығарылған газдар дегеніміз не, олардың адамға қандай зиянды әсері бар және олардан өзіңізді қорғауға болатынын қарастырылады. Шығарылған газдардың құрамында көптеген химиялық қосылыстар бар, олардың көп бөлігі улы және канцерогенді болып табылады. Бұл заттардың адам ағзасына әсері қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді әсер ету кезінде ауыр зардаптарға әкелуі әбден мүмкін. Бұл мақаланың мақсаты - шығарылған газдардың құрамын, олардың ағзаға әсер ету механизмдерін және адам денсаулығына ықтимал қауіптерді талдау.