CHATGPT IN GEOGRAPHY EDUCATION: A REVIEW OF ITS POTENTIAL FOR DEVELOPING ARGUMENTATION AND ANALYTICAL THINKING

Анотація

ChatGPT-тің жылдам таралуы генеративті жасанды интеллектіні алыстағы технологиялық мүмкіндік емес, мектептегі оқыту практикасының нақты мәселесіне айналдырды. География білім беруінде бұл өзгеріс ерекше маңызды, өйткені география пәні оқушылардан кеңістіктік заңдылықтарды түсіндіруді, әртүрлі масштабтарды салыстыруды, дәлелдерді бағалауды және табиғи-әлеуметтік үдерістер туралы тұжырымдарды негіздеуді талап етеді. Бұл шолу мақаласында ChatGPT, сыни ойлау, аргументация және географияны оқыту мәселелері бойынша соңғы зерттеулер талданып, оқушылардың аргументациялық және аналитикалық ойлауын дамытуға бағытталған сыныпта қолдану әдістемесі ұсынылады. Қарастырылған әдебиеттер ChatGPT-тің құрылымдалған, зерттеуге негізделген оқыту жағдайында қолданылған кезде оқу нәтижелерін, оқушылардың белсенділігін және жоғары деңгейлі ойлаудың кейбір қырларын қолдай алатынын көрсетеді. Сонымен қатар, зерттеулерде бірқатар тәуекелдер де анықталған: жалған немесе ойдан шығарылған ақпарат (hallucination), жергілікті контекст туралы дәлсіз мәліметтер, дереккөздерді бағалаудың әлсіздігі және мазмұны үстірт, бірақ тілдік жағынан сенімді жауаптарға шамадан тыс сүйену. Осы талдаулар негізінде мақалада география сабағына арналған алты кезеңнен тұратын әдістеме ұсынылады: мәселені анықтау, контекстік сұрау құру, дәлелдерді тексеру, түрлі көзқарастарды салыстыру, қарсы дәлелдері бар аргумент құрастыру және рефлексивті қайта қарау. Автордың пайымдауынша, ChatGPT пәндік ойлаудың орнын басатын құрал емес, керісінше география сабағында сын тұрғысынан талдау, салыстыру және дәлелге негізделген пікірталасты дамытуға арналған қолдау құралы болуы тиіс.