ІNFLUЕNСЕ ОF FОG ОN THЕ LЕVЕL ОF АTMОSPHЕRІС PОLLUTІОN ІN ЕАST KАZАKHSTАN FОR THЕ PЕRІОD 2014-2024

Аsel Аldаbеrgеnоvа, Bayrjan Kаpsаlyаmоv, Natalya Khаrlаmоvа, Zhanat Іdrіshеvа, Ainur Sеіlkhаn

doi:10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.100(4).191

Аsel Аldаbеrgеnоvа, Bayrjan Kаpsаlyаmоv, Natalya Khаrlаmоvа, Zhanat Іdrіshеvа, Ainur Sеіlkhаn Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилёва

DOI: https://doi.org/10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.100(4).191

Анотація

Мақалада Қазақстанның мәліметтері бойынша, Шығыс Қазақстан облысында 2014-2024 жылдар кезеңінде тұман қайталануының кеңістіктік-уақыттық талдауы ұсынылған. Шығыс Қазақстанда тұман жыл бойы байқалады. Суық мезгілде тұманды күндердің көп саны байқалады. Өскеменде он екі айдың ішінде X, XI және ІІ айларда тұман байқалады. Тұман кезіндегі синоптикалық жағдайларға төмен градиентті өріс, жылы сектор және жоғары қысымды орталық жатады. Белгілі бір пайыз (80%) тұман байқалатын синоптикалық кезеңге келеді. Тұман кезінде ауаның ластануы өте жиі кездеседі. Атмосфераның ластану деңгейі антициклонның оңтүстік-батыс шетіне қарай төмендейді. Тұман жағдайында шекті рұқсат етілген концентрация көбінесе ШРК сәйкес анықталады. Мысалы, H2S (күкіртсутек) мөлшері барлығының жартысына жуығын құрайды.