ЖАНРОВАЯ СПЕЦИФИКА ФИЛОЛОГИЧЕСКОГО РОМАНА В АВТОБИОГРАФИЧЕСКОМ ПРОИЗВЕДЕНИИ А.П. ЧУДАКОВА «ЛОЖИТСЯ МГЛА НА СТАРЫЕ СТУПЕНИ»

Умарова Г.С.*, Файзуллаева Ф.Т.

doi:10.37238/2960-1371.2960-138X.2026.102(2).10

Умарова Г.С.*, Файзуллаева Ф.Т. М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан унверситеті

DOI: https://doi.org/10.37238/2960-1371.2960-138X.2026.102(2).10

Ключові слова: Түйін сөздер: филологиялық роман; метамәтіндік; литературоцентризм; автобиографизм; жанрлық гибридтілік; А.П.Чудаков; интердискурсивтілік; демифологизация; идилликалық хронотоп; авторлық рефлексия.

Анотація

Андатпа. Мақала қазіргі әдебиеттегі синтетикалық жанрлық құрылым ретінде филологиялық роман феноменін теориялық пайымдауға арналған. Белгілі зерттеушілердің еңбектерін талдау негізінде бұл нысанның негізгі принциптары анықталды: әдебиетке негізделу (литературоцентризм), интердискурсивтілік, метамәтіндік және автобиографизмнің ерекше рөлі. Мақалада практикалық рефлексиясы баяндаудың құрылымдық принципіне айналатын филолог-кейпкердің ерекшелігі басты назар аударылады. А.П.Чудаковтың «Ложится мнла на старые ступени» («Ескі баспалдақтарға қарауытқан түн түседі») романы автобиографиялық модификациядағы романның репрезентативті моделі ретінде талданады. Мақаланың авторлары бұл шығармада жеке жады мен ғылыми сана идилликалық хронотопты қалыптастырып, өткенді демифологизациялаудың қамтамасыз ететінін дәлелдейді. Жанрлық мобильділік контекстінде филологиялық роман өнер мен ғылым арасындағы шекаралар жойылатын интеллектуалды өзара әрекеттесу кеңістігі ретінде ұсынылған. Зерттеу жанрдың белсенді гибридтену жағдайында оны одан әрі типтеу қажеттілігін көрсетеді.